
Zarówno cudowny obraz, jak i kaplica, w której siÄ™ mieÅ›ci, oraz sama Ostra Brama majÄ… bogatÄ… historiÄ™, Å›ciÅ›le wiążącÄ… siÄ™ z historiÄ… rozbudowy Wilna. Na przeÅ‚omie XV i XVI w. postanowiono otoczyć je murem obronnym. PowstaÅ‚o dziewięć bram miejskich, z których jedna (jedyna zachowana do naszych czasów) nosiÅ‚a nazwÄ™ Miednickiej, inaczej Krewskiej. Nieco później przyjęła siÄ™ inna nazwa bramy - Ostra. Zgodnie z tradycjÄ… na bramach obronnych zawieszano Å›wiÄ™te obrazy. Ostra Brama po obu jej stronach również miaÅ‚a wÅ‚asne obrazy, które po pewnym czasie ulegÅ‚y zniszczeniu. Jednym z tych obrazów byÅ‚ wizerunek Matki Bożej. Z czasem miejsce to staÅ‚o siÄ™ miejscem modlitwy do Maryi.
Kult Matki MiÅ‚osierdzia z Ostrej Bramy jest ogromny i niezrównany w swej sile. SiÄ™ga drugiej poÅ‚owy XVII w. i wiąże siÄ™ z obronÄ… murów miasta. Jednakże wyraźne jego wzmożenie nastÄ…piÅ‚o w I poÅ‚owie XVIII w. Szczególny rozwój czci Matki MiÅ‚osierdzia nastÄ…piÅ‚ po rozbiorach Polski. W 1993 roku modliÅ‚ siÄ™ w kaplicy w Ostrej Bramie Å›w. Jan PaweÅ‚ II. OfiarowaÅ‚ wtedy Matce Bożej MiÅ‚osierdzia zÅ‚otÄ… różę. Kult Matki Bożej Ostrobramskiej jest ciÄ…gle żywy i obecny nie tylko na terenie Litwy, ale także w sÄ…siednich krajach. W Polsce okoÅ‚o 30 parafii ma za patronkÄ™ MatkÄ™ Bożą OstrobramskÄ….
Oryginalny obraz jest namalowany temperÄ… na oÅ›miu dÄ™bowych deskach, jest wiÄ™c duży. W późniejszych latach obraz zostaÅ‚ przemalowany farbÄ… olejnÄ…; zmieniono także wizerunek Matki Bożej (zamalowano m.in. pukiel wÅ‚osów wymykajÄ…cy siÄ™ spod chusty i skrócono palce dÅ‚oni). Nie znamy twórcy obrazu. Namalowano go prawdopodobnie w I poÅ‚. XVII wieku na wzór obrazu Martina de Vosa - flamandzkiego artysty. Dzisiaj odrzuca siÄ™ caÅ‚kowicie wersjÄ™ o wschodnim pochodzeniu obrazu, który miaÅ‚ przywieźć z wyprawy książę litewski Olgierd w XIV wieku, jak też i to, że Matka Boża ma twarz Barbary Radziwiłłówny.
GÅ‚owÄ™ Matki Bożej zdobiÄ… dwie korony. Pierwsza pochodzi z koÅ„ca XVII wieku, w XIX wieku ozdobiona zostaÅ‚a klejnotami ofiarowanymi jako wota. Druga korona, z poÅ‚owy XVIII wieku, podtrzymywana jest przez dwa anioÅ‚ki i ozdobiona sztucznymi kamieniami. 2 lipca 1927 r. odbyÅ‚a siÄ™ uroczysta koronacja obrazu zÅ‚otymi koronami. DokonaÅ‚ jej arcybiskup metropolita warszawski kard. Aleksander Kakowski w obecnoÅ›ci prezydenta Ignacego MoÅ›cickiego i marszaÅ‚ka Józefa PiÅ‚sudskiego.
Obraz przedstawia pochylonÄ… MadonnÄ™ bez DzieciÄ…tka. GÅ‚owÄ™ otoczonÄ… promiennÄ… aureolÄ… Maryja lekko pochyla w lewo, smukłą szyjÄ™ zdobi szal. Jej twarz jest pociÄ…gÅ‚a, póÅ‚przymkniÄ™te oczy dodajÄ… jej powagi; rÄ™ce trzyma skrzyżowane na piersiach.
Ostra Brama wiąże siÄ™ również w istotny sposób z kultem MiÅ‚osierdzia Bożego. Obraz MiÅ‚osierdzia Bożego zostaÅ‚ namalowany w Wilnie i wystawiony publicznie wÅ‚aÅ›nie w Ostrej Bramie (26-28 kwietnia 1935 r.). Tu też Å›w. Faustyna miaÅ‚a wizjÄ™ triumfu obrazu MiÅ‚osierdzia Bożego.
Bardzo silne są też związki św. Jana Pawła II z Ostrą Bramą:
"W momencie mojego wyboru na StolicÄ™ PiotrowÄ… pomyÅ›laÅ‚em o Matce NajÅ›wiÄ™tszej z Ostrej Bramy" (6 wrzeÅ›nia 1993 r.); "NiedÅ‚ugo po tym, jak niezbadanym wyrokiem Bożym zostaÅ‚em wybrany na StolicÄ™ PiotrowÄ…, udaÅ‚em siÄ™ do litewskiej kaplicy Matki MiÅ‚osierdzia w podziemiach Bazyliki WatykaÅ„skiej. I tam, u stóp NajÅ›wiÄ™tszej Dziewicy, modliÅ‚em siÄ™ za was wszystkich" (8 wrzeÅ›nia 1993 r.).
Opiece Matki MiÅ‚osierdzia Å›w. Jan PaweÅ‚ II przypisuje uratowanie z zamachu z 13 maja 1981 r.: "Kiedy mogÅ‚em kontemplować oblicze Matki Bożej w sanktuarium w Ostrej Bramie w Wilnie, skierowaÅ‚em do Niej sÅ‚owa wielkiego polskiego poety, Adama Mickiewicza: «Panno Å›wiÄ™ta, co Jasnej bronisz CzÄ™stochowy i w Ostrej Å›wiecisz Bramie! (...) Jak mnie (...) do zdrowia powróciÅ‚aÅ› cudem!». PowiedziaÅ‚em to na koniec modlitwy różaÅ„cowej odmówionej w sanktuarium ostrobramskim. I gÅ‚os mi siÄ™ zaÅ‚amaÅ‚..." (13 maja 1994 r.).
powrót